0°C'nin altında lityum batarya şarj edilmez; hücrelere kalıcı zarar verir. Soğukta menzil neden düşer, batarya nasıl saklanır?
Lityum bataryalar soğukta iki şekilde etkilenir: kullanırken menzil düşer, şarj ederken hücreler zarar görebilir. İlki geçicidir, ikincisi kalıcı.
En önemli kural: 0°C'nin altında şarj etme
Lityum bir hücre donma noktasının altında şarj edilirse, lityum hücrenin içinde metal olarak birikebilir ("kaplama"). Bu çoğu zaman geri dönmez: kapasite kalıcı olarak düşer ve en kötü durumda iç kısa devre riski oluşur.
Bu kural hem Li-ion hem LiFePO4 bataryalar için geçerlidir. Bazı LiFePO4 akülerde "düşük sıcaklık koruması" ya da "kendi kendini ısıtma" özelliği vardır; bunlar soğukta şarjı kendiliğinden durdurur ya da önce aküyü ısıtır. Akünde bu özellik var mı, ürün sayfasına ya da kılavuza bak.
Soğukta 5 kural
- Bataryayı içeride şarj et. Bisiklet ya da scooter dışarıdaysa bataryayı çıkar, içeri al.
- Önce ısınmasını bekle. Soğuktan gelen bataryayı oda sıcaklığında 1–2 saat bekletip sonra şarja tak.
- Isıtıcının dibine koyma. Kalorifer, soba ya da ısıtıcının yanında bataryayı hızlıca ısıtmaya çalışma.
- Sürüşten önce batarya ılık olsun. Gece içeride kalan batarya sabah daha uzun menzil verir.
- Uzun süre kullanmayacaksan %40–60 dolulukta sakla. Ayda bir kontrol et; %20'nin altına düşmüşse biraz şarj et.
Soğukta menzil neden düşer?
Soğukta hücrelerin iç direnci artar; batarya aynı enerjiyi veremez, voltaj yükte daha çabuk düşer. Bu yüzden 0°C civarında menzilin belirgin şekilde kısalması normaldir. Batarya ısınınca kapasite geri gelir; bu kalıcı bir kayıp değildir.
Bataryan ılık havada da eskisi kadar gitmiyorsa sebep soğuk değil, yaşlanma olabilir: Elektrikli bisiklet bataryası kaç yıl gider?
Karavan ve güneş sistemlerinde
Kışın dışarıda duran karavan ve tekne akülerinde düşük sıcaklık koruması neredeyse şarttır, çünkü güneş paneli sabah soğukta şarja başlar. Akü seçerken bu özelliğe bak: Güneş enerjisi lityum akü fiyatları ve Karavan ve tekne için lityum akü.


